Yangınla Yok Olan Sinemamız

Türk sinema tarihinin ilk filmi 1914 yılında Fuat Özkınay tarafından çekilen Ayastefanostaki Rus Abidesinin Yıkılışı isimli belgesel filmidir. 16 mm ve ilk Türk filmi özelliğine sahip olan film, maalesef günümüze kadar gelememiş ve Türk halkı olarak ilk Türk filmimizi izleyemedik. İlk Türk filmimiz nasıl kaybolduğu hakkında kesin bir bilgi olmasa da bu filmin kaybolması açıkçası bizlere ders olmamış ve bin bir emekle, ağır ekonomik ve malzeme şartlarına rağmen çekilen binlerce filme sahip çıkamamışız. Ahırdan dönme film depolarında gelişigüzel, arşivlenmeden çuvallarda muhafazaya edilmeye çalışan filmlerimiz yangınlarda, depo sorumlularının iş güzarlıkları, yapımcıların sorumsuzca davranışları ve diğer nedenlerden dolayı yok olmuştur. Öyle ki 12 Eylül döneminde mahkeme kararı olmadan siyasi içerikli filmler devlet tarafından el konulmuştur. Maalesef devlet tarafından el konulan birçok filmin akıbeti belli değil.

Türk sinemasına en ağır darbeyi vuran olay şüphesiz 1959 yılında İstanbul Belediyesi’ne ait olan ve filmlerin muhafaza edildiği Lale Film Deposu yangını olmuştur. İstanbul Belediyesi, film şeritlerinde yer alan nitro-selüloz içeren yanıcı maddeler taşıdığından ve oluşabilecek yangınlara önlem almak amacıyla filmleri, Aynalıkavak’ta yer alan ve kullanılmayan boş depoya tüm filmleri taşımıştır. İstanbul Belediyesi, kullanılmayan bu boş depoyu film şirketlerine kiralama usulüyle tahsis etmiştir. Güya film şeritlerinin yanıcı madde taşıdığı için şehirden uzak bir depoya taşıtan belediye, tahsis ettiği depoda hiç bir yangın önleyici önlem almamış, öyle ki deponun havalandırma düzeneği bile yoktu.

1959 yılının temmuz ayında kimilerine göre depo bekçisinin su ısıtmak için gaz ocağını kullandığı, kimilerine göre havaların sıcak olması ve havalandırma düzeneğinin yetersiz olması nedeniyle büyük bir yangın çıktı. Bu yangın Türk sineması için büyük bir yıkım olmuştur. Yangında;
Erman Film 17, Kemal Film 27, Reks Film 4, Elektra Film 5, Maden Film 25 filmini kaybetmiştir. Ayrıca, depoda filmlerini saklayan Yurt Film, Sürat film, Toros Film ve Ceylan Film’in kayıpları bilinmemektedir . Yangında sadece yerli filmler değil ithal edilen yabancı filmlerde yanmıştır. Depoda ki yangın sadece filmlerin yanmasına neden olmamış filmlerine sigorta yaptırmayan film şirketleri de ya kapanmış ya da küçülmeye gitmiştir.

Kaptan

Kaynaklar: Milliyet

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir